İstiklal Marşı’nın Söylemine Dair Öğretmen Adaylarının Farkındalık Düzeyi

Аннотация

İstiklal Marşı, Türk milletinin istiklal mücadelesini simgeleyen, tarihsel, kültürel ve toplumsal bağlamda derin anlamlar barındıran bir metindir. Ulusal kimliğin oluşumunda ve millî birlik bilincinin güçlendirilmesinde önemli bir işlevi olan bu marş, yalnızca törensel bir ritüel olarak değil, aynı zamanda değer aktarımı açısından da önemli bir eğitim aracıdır. Bu metin, şüphesiz bir mesaja, bir söyleme sahiptir; ancak eğitim kurumları başta olmak üzere icra edildiği mekanlarda metnin söyleminin ne düzeyde anlaşıldığının ortaya konulması metnin söylem değeri açısından önemlidir. Özellikle öğretmenlerin bu konudaki farkındalık düzeyini tespit etmeye çalışmak daha değerlidir; zira öğretmenler, millî değerlerin taşıyıcısı ve aktarıcısı rolündedir.

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının İstiklal Marşı’nın söylemine ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemek; söylem, anlam ve duygusal aktarım bağlamında bu farkındalığın nasıl şekillendiğini analiz etmektir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması (case study) deseni kullanılmıştır.  Çalışma grubunu, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, öğretmen adaylarının İstiklal Marşı’nın söylemini ne düzeyde anladıklarını belirlemeye yönelik olarak sorulan açık uçlu bir soru üzerinden toplanmıştır. Toplanan veriler, nitel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.

Elde edilen verilere göre öğretmen adayları İstiklal Marşı’nın söylemine dair temaları ortalamanın altında algılayabilmiş; özellikle bazı temalarda ortalamanın oldukça altında kalmışlardır. Katılımcıların, İstiklal Marşı’nın söylemini bütünlüklü olarak algılama ve ifade etme bakımından son derece zayıf kaldığı söylenebilir.

Çalışma, öğretmen adaylarının Türkiye Cumhuriyeti’nin millî marşımız olan ve çokça okunan İstiklal Marşı’nın söylemine dair farkındalık düzeyini ortaya koyacak olması, İstiklal Marşı’nın aktarmak istediği söyleme dair bir çerçeve çizecek olması, algılanan söylem ile gerçekte var olan söylemin örtüşme derecesini ortaya koyacak olması bakımından değerlidir.